ما جانشين و جاىگير آنها قرار داديم در روى زمين بعد از هلاكت آنها تا اينكه نظر كنيم كه كدام يك شماها ايمان ميآوريد و خود را بسعادت نشأتين ميرسانيد يا مثل آنها به همان كفر و شرك و تكذيب رسول باقى ميمانيد و در معرض هلاكت در ميآوريد چگونه عمل ميكنيد .
ثُمَّ جَعَلْناكُمْ خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ
ثم از براى تراخى است و خليفه بمعنى جانشين است خليفة اللَّه انبياء و اوصياء هستند كه واجب است همان نحوى كه اطاعت خدا لازم است اطاعت آنها را نمود ، امر آنها امر خدا است ، نهى آنها نهى خدا است ، خليفة الرسول امامى است كه بنصب رسول تعيين مىشود و تعبير بوصى ميكنند چون بعد از رحلت رسول جاى او مىنشيند ، و در اينجا تعبير بخليفه براى اينست كه روى زمين منازل و مساكن آنها را تصرف كردند و بجاى آنها جاىگير شدند .
لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ
خداوند ميداند هر كه چه عملى انجام ميدهد لكن معنى لننظر اينست كه بايد از هر كس ظاهر شود آنچه در باطن او است از ايمان اطاعت و معصيت ، اعمال صالحه و سيئه يعنى ظاهر شود از شما آنچه كه عمل ميكنيد تا حجت بر خلق تمام باشد و شما هم اگر مثل قرون سابقه رفتار كرديد انتظار همان بلاها را داشته باشيد و فردا هم در عذاب با آنها شركت خواهيد نمود و اگر ايمان آورديد بسعادت نائل مىشويد .
[ سوره يونس ( 10 ) : آيه 15 ]
وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هذا أَوْ بَدِّلْهُ قُلْ ما يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِنْ تِلْقاءِ نَفْسِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلاَّ ما يُوحى إِلَيَّ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ( 15 )
و زمانى كه تلاوت شود بر اين مشركين و كفار آيات ما كه قرآن باشد گفتند