[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 19 ]
أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ جاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّهِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ( 19 )
آيا قرار داديد شما آب دادن حاجيان را و تعمير مسجد الحرام را مثل كسى كه ايمان به خدا و روز جزاء داشته باشد و جهاد در راه خدا بكند اين دو مساوى نيستند نزد خداوند و خداوند هدايت نميكند قوم ستمكاران را .
اخبار زيادى داريم و جماعتى از مفسرين هم گفتهاند كه شأن نزول اين آيه در مفاخره عباس بود كه در زمان شرك منصب سقايت حاجّ را داشت و اين منصب بزرگى بود زيرا آب در مكه منحصر بود بزمزم و اين كفايت خود سكنه را هم نميكرد چه رسد بحاج كه از اطراف ميآمدند و شخص شجاع قوى لازم داشته كه عدّه و عدهاى داشته باشد كه بروند از اطراف از آبار آب بياورند چنانچه حضرت ابا الفضل عليه السّلام هم اين منصب را در اردوى ابى عبد اللَّه عليه السّلام در بيابانهاى حجاز و عراق داشت كه بايد براى تمام آب تهيه كند ، و در مفاخره طلحه بود كه كليد بيت بدست او بود و تعميرات و تنظيفات مسجد در عهده او بود و در مورد امير المؤمنين عليه السّلام كه اول مؤمن باللّه و اول مجاهد فى سبيل اللَّه بود .
لكن قطع نظر از اين اخبار اين آيه شريفه طبق برهان عقلى و حسّى است زيرا مكرر گفتهايم كه هر عمل عبادى هر چه بزرگ باشد بدون ايمان هيچ ارزشى ندارد لذا ميفرمايد
أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ
استفهام انكارى است يعنى چنين نيست
وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ
كه منشأ افتخار عباس و طلحه بود
كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ
آن هم چه ايمانى كه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بفرمايد اگر ايمان جنّ و انس را كه شامل ايمان تمام انبياء مىشود جمع كنند برابر نميشود با ايمان پسر عمم على عليه السلام
وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ
آن هم چه درجه كه بفرمايد خود حضرتش
( لو كشف الغطاء ما زددت يقينا )
وَ جاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
كه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بفرمايد
( ضربة على يوم الخندق