نظر به اينكه مشركين فرد اجلاى نجاست هستند بنص قرآن و نبايد اعيان نجسه را در مساجد داخل نمود و اگر هم داخل شده باشد واجب است اخراج كرد و نبايد نزديك مسجد الحرام بروند چنانچه ميفرمايد إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ برائه آيه 28 ، چه رسد كه بخواهند تعمير كنند لذا ميفرمايد ما كانَ لِلْمُشْرِكِينَ و اين جمله دلالت مىكند بالالتزام كه مؤمنين بايد جلوگيرى كنند از آنها زيرا خود مشركين كه اطاعت اين امر را نميكنند و اگر جلوگيرى از آنها نكنند آنها داخل ميشوند . أَنْ يَعْمُرُوا مَساجِدَ اللَّهِ تعمير مسجد ظاهر در مرمت و رفع خرابيهاى او است لكن ممكن است معناى عامّى اراده كرد كه عبادت در مسجد و احداث مسجد و تحصيل لوازمات مسجد از فرش و چراغ و تنظيف و هر چه مربوط به مسجد است مراد باشد بدلالت اقتضاء شاهِدِينَ عَلى أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ براى اخراج منافقين و لو باطنا مشرك است بلكه عقوبتش از مشركين بيشتر و خبائثش از آنها زيادتر است إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ نساء آيه 144 ، لكن تا مادامى كه نفاقش ظاهر نشده يا اظهار نكرده محكوم به احكام اسلام است و نبايد از آنها جلوگيرى كرد أُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ هر نوع عبادت و عمل خيرى از آنها صادر شود باطل و عاطل است زيرا شرط صحت كليه عبادات ايمان است و لذا بلفظ ماضى اداء فرمود كه اصلا اعمال آنها حبط شده است نه اينكه بعد از صدور حبط مىشود وَ فِي النَّارِ هُمْ خالِدُونَ زيرا علاوه بر شرك و كفر كه موجب خلود در نار است همين دخول در مسجد و تعمير آن فعل حرام است و موجب تنجيس مسجد مىشود و بسا هزار معصيت دربر دارد و بعقوبت همه آنها معذب مىشود و عبادات آنها معاصى است .
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)ج ٦ — صفحة 192
مساهمون: السيد عبد الحسين الطيب
ص١٩٢