نسبت بمؤمنين روا داشتند قلوب مؤمنين مملوّ از غيظ شده بود و انتظار داشتند كه تلافى كنند خداوند ميفرمايد با آنها مقاتله كنيد بر آنها مسلط خواهيد شد و دلهاى خود را خالى كنيد از آن غيظ و غضب كه از آنها در دل داريد .
وَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلى مَنْ يَشاءُ
كسانى را كه مورد توفيق الهى شوند و توبه كنند و بشرف اسلام مشرف شوند خداوند مىپذيرد و لو هر قدر اذيت بپيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و بشما مؤمنين كرده باشند شما ديگر كينه آنها را در دل نگيريد .
( الاسلام يجبّ ما قبله ) .
وَ اللَّهُ عَلِيمٌ
ميداند كيست كه موفق بتوبه مىشود و لياقت مغفرت دارد و كيست كه قساوت قلب او بدرجهاى رسيده كه موفق نميشود و لياقت ندارد حكيم مصالح و مفاسد را كلية و حكم و صلاح و فساد هر كس را ميداند .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 16 ]
أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لا الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً وَ اللَّهُ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ ( 16 )
آيا گمان ميكنيد كه شما رها ميشويد و هنوز معلوم الهى در خارج تحقق پيدا نكرد كسانى كه جهاد ميكنند از شما و نميگيرند غير از خدا و رسول خدا و مؤمنين را پناهگاه و حال آنكه خداوند آگاه است به آنچه عمل ميكنيد .
أَمْ حَسِبْتُمْ
عطف است به آيه قبل
أَ لا تُقاتِلُونَ قَوْماً
الايه يعنى آيا مقاتله قوم نميكنيد يا گمان ميكنيد
أَنْ تُتْرَكُوا
امتحان نميشويد كه امتياز بين مجاهد و غير مجاهد را خداوند نميدهد و به مجرد اظهار ايمان شما را رها مىكند و به خود وا ميگذارد نظير آيه شريفه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ الم أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ
العنكبوت آيه 1 ، البته امتحان خواهيد شد چنانچه امم سابقه امتحان شدند زيرا امتحانات الهيه البته بايد موافق حكمت و مصلحت