در دنيا و عذاب آنها در آخرت نزد خداوند است در اثر كفر و عناد و ظلم و تعديات و فسق و فجور آنها است كه خداوند آنها را مبتلا فرموده و ميفرمايد چنانچه ميفرمايد
وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ
اعراف آيه 94 ، شرحش گذشت .
وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ
تعبير باكثر ممكن است اين باشد كه قليلى از آنها مثل فرعون و خواصّ آن فهميدند و علم و يقين پيدا كردند بموسى و كفر خود لكن از روى عناد و حبّ جاه انكار كردند چنانچه در حق آنها ميفرمايد
وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَ عُلُوًّا
نمل آيه 14 ، و ممكن است اين باشد كه قليلى از آنها فهميدند و ايمان آوردند مثل مؤمن آل فرعون چنانچه در سوره مؤمن شرح حال او را بيان ميفرمايد
وَ قالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمانَهُ
الى آخر الآيات و اللَّه العالم .
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيه 132 ]
وَ قالُوا مَهْما تَأْتِنا بِهِ مِنْ آيَةٍ لِتَسْحَرَنا بِها فَما نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ ( 132 )
و گفتند قوم فرعون به حضرت موسى ( ع ) كه هر مقدار آيه و معجزه اقامه كنى و بما نشان دهى سحر است و ميخواهى ما را سحر كنى پس ما هرگز به تو ايمان نخواهيم آورد .
وَ قالُوا مَهْما
بعضى گفتند مهما در اصل مأما بوده و براى اينكه توهم تكرار نشود همزه و الف اول تبديل بها شده ، و بعضى گفتند مه بمعنى اىّ است و ما بمعنى شىء است يعنى اىّ شىء و بر هر تقدير دلالت بر عموم مىكند كه اگر جميع معجزات را
تَأْتِنا بِهِ
بياورى
لِتَسْحَرَنا بِها
ميخواهى ما را بسحر خود فريب دهى و ما به تو ايمان نميآوريم
فَما نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ
دليل بر اسرار آنها است بكفر زيرا قلوب آنها سياه و قسىّ شده ، در بعض اخبار داريم كه ميفرمايد
( لا يرجى