جوّيه و منظومههاى شمسيه و شموس متعدده و سيارات كثيره بسيار است منحصر بشمس ما نيست و بسيّارات سبعه .
مسلك سوم آنكه بعضى گفتند خداوند امر خلق و رزق را بملائكه واگذار كرده ، بعضى گفتند بانبياء و اولياء محول شده ، بعضى گفتند بدست طبيعت داده شده الى غير ذلك از مزخرفات .
و اين آيه شريفه بلكه سرتاسر قرآن بر توحيد افعالى و اينكه تمام به اختيار حق و اراده او موجود شده كمال صراحت را دارد لذا منحصر ميفرمايد بقوله تعالى
إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ
مربّى و موجد و خالق شما منحصر است باللّه
الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ
مراد طبقات و فضاى وسيع است كه لا يعلمها الّا اللَّه و تمام اين كرات جوّيه با اين بعد طولانى در طبقه اولى است بدليل قوله تعالى
إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ
صافات آيه 6 ، و مراد از سماء دنيا طبقه نزديكتر به زمين و عالم سفلى است كه همان طبقه اولى باشد نه اينكه مراد افلاك سبعه كه در او سيارات سبعه باشد كه يكى از آنها را حكماء شمس گفتند و توهّم كردند كه تمام اينها دور كره زمين ميگردند با اينكه كره زمين و ساير منظومات شمسى دور كره شمس چرخ ميخورند
وَ الْأَرْضَ
كه عالم سفلى باشد از زمين و آب و ساير مواد ارضيه .
فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ
اشكال - خداوند متعال قادر ذى الجلال قدرت دارد كه در طرفة العين تمام اينها را ايجاد فرمايد بدليل قوله تعالى
إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
يس آيه 82 ، خصوصيت شش روز چيست .
جواب - گفتيم كه تمام افعال الهى تابع حكم و مصالح است بسا حكمت در ايجاد نيست چنانچه قبل از خلقت عالم مصلحت نبوده و خلق نفرموده و هر كدام در موقع خود كه حكمت اقتضاء كند و مصلحت باشد ايجاد ميفرمايد و كسى عالم