اشكال - عذابهايى كه بر امم سابقه مثل قوم نوح ، عاد ، ثمود ، قوم لوط ، قوم شعيب و فرعونيان نازل شد البته در ميان آنها اطفال و مجانين و ضعفاء بسيار بودند آنها هم هلاك شدند .
جواب - ما در مجلد اول كلم الطيب در باب عدل فرع ششم صفحه 165 تا صفحه 170 شش صفحه بيان حكم اين نوع بلاها را تذكر دادهايم خلاصه بر خداوند است تدارك فرمايد به نحوى كه آنها خوشنود و راضى شوند مستدعى مراجعه فرمائيد به آنجا .
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيه 132 ]
وَ لِكُلٍّ دَرَجاتٌ مِمَّا عَمِلُوا وَ ما رَبُّكَ بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ( 132 )
و از براى هر فردى درجاتى معين شده از آنچه كه عمل كردند و نيست پروردگار تو بغافل از آنچه عمل ميكنند .
و لكل مضاف اليه محذوف است يعنى هر فردى از افراد مكلفين از جن و انس درجات يعنى مراتب مختلفه چه در طرف مثوبات باشد كه مراتب عاليه است و چه در عقوبات باشد كه دركات سافله است ، و اما اختلاف درجات در مثوبات از جهت اختلاف در مراتب ايمان است هر چه ايمان قوىتر باشد كمّا و كيفا مرتبه او بالاتر است يا اخلاق هر چه صفات حميده او بيشتر باشد يا آنكه مراتبش بالاتر باشد درجه اعلاى هر صفتى را دارا باشد مثوباتش زيادتر است يا اعمال صالحه يا از جهت كميت كه اعمال صالحه بيشتر باشد يا از جهت كيفيت كه مراعات آداب و سنن و شرائط قبول كه پسنديدهتر باشد البته مقاماتش بهتر و بالاتر است و اما اختلاف دركات در طرف عقوبات آن هم هر اندازه كفر و شرك و ضلالت و عنادش بيشتر يا اخلاق رذيله و صفات خبيثه او شديدتر يا بيشتر يا معاصى و تعديات و ظلمهاى او شديدتر يا بيشتر باشد عقوباتش شديدتر و زيادتر است و بالجمله اعمال