يا جزئى يا مرئيست يا غير مرئى اگر در شب واقع شود خسوف مرئى و كسوف غير مرئى و اگر در روز واقع شود عكس آن است لذا ميفرمايد
فالِقُ الْإِصْباحِ
نور شمس از طرف مشرق ظاهر مىشود سفيده صبح طالع مىشود اول به شكل عمودى صبح كاذب است بعد بر دائره افق پهن مىشود صبح صادق تا موقعى كه خود شمس ظاهر شود طلوع آفتابست .
وَ جَعَلَ اللَّيْلَ سَكَناً
حكمت جعل شب براى استراحت موجودات است از انسان و حيوانات بلكه نباتات و جمادات به عكس روز كه براى تحصيل امر معاش است چنانچه در جاى ديگر ميفرمايد
وَ جَعَلْنَا النَّهارَ مَعاشاً
نبأ آيه 11
وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ حُسْباناً
حساب سال بواسطه شمس است و حساب ماه بسبب قمر است ذلك اينست
تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ
قادر متعال و عالم بجميع مصالح و حكم .
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيه 97 ]
وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ( 97 )
و او است آن چنان خداوندى كه قرار داد براى شما ستارگانى را تا اينكه به آنها راه پيدا كنيد و هدايت شويد در تاريكيهاى بيابانها و درياها بتحقيق تفصيل داديم آيات را براى قومى كه بدانند .
وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ
بعضى گفتند جعل بمعنى خلق است يعنى خلق لكم النجوم لكن اشتباه است خلقت نجوم فوائد و حكم بسيارى دارد كه ( لا يعلمها الّا خالقها ) و جعل بمعنى اينكه اين اثر و اين فائده را در آنها قرار داديم و نجوم اين كرات جويّه است كه در اين فضاء وسيع خداوند متعال خلق فرموده و بسا كراتى هستند كه ملياردها سال از كره زمين دور تر است و البته در