و خورشيد و ماه را براى حفظ تاريخ و حساب اينست تقدير عزيز قادر متعال عالم بجميع امور .
خداوند بقدرت كامله خود خورشيد را در اين فضاى وسيع قرار داد و كواكبى در اطراف آن مثل سيارات كه تعبير بمنظومههاى شمسى ميكنند بدور او سير دارند هر كدام سير خاص به خود كه خردلى تخلفپذير نيست و از اين جمله كره زمين است كه از براى او دو حركت قرار داده يكى انتقالى كه دور كره شمس سير دارد و در يك سال يك دور حركت مىكند و تشكيل سال و برج ميدهد در دائره منطقة البروج كه اين دائره را دوازده قسمت كردهاند و هر قسمتى را بنامى نام گذارده در زبان عرب ( حمل ، سور ، جوزا ، سرطان ، اسد ، سنبله ، ميزان عقرب ، قوس ، جدى ، دلو ، حوت ) كه هر قسمتى مقابل ستارههاييست كه شبيه اين مذكورات است .
و يكى وضعى كه دور خود ميچرخد و تشكيل شب و روز ميدهد هر دورى بيست و چهار ساعت تقريبى .
و ماه را قرار داد كه در هر ماهى يعنى بيست و هشت روز و كسرى دور شمس حركت مىكند و اين دائره را بيست و هشت قسمت كردند و هر قسمتى را نامى نهادهاند و بمنازل قمر تعبير ميكنند ، و اين كره ماه از خود نورى ندارد كسب نور از خورشيد مىكند و دائما نصف آن مقابل خورشيد نورانيست و نصف ديگر ظلمانى و تاريك و سه شب در محاق است كه نصف مقابل شمس نور شمس مانع از رؤيت او است باصطلاح مقارن شمس است نه مقابل و خسوف و كسوف هم از اينجا در دو نقطه رأس و ذنب پيدا مىشود اگر قمر در مقارنت مانع از نور شمس شد بر زمين در اواخر ماه 27 و 28 ماه كسوف شمس است و اگر زمين ميانه شمس و قمر حائل شد خسوف قمر در اواسط ماه در مقابله تحقق پيدا مىكند آن هم يا كلى است
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 146
مساهمون: السيد عبد الحسين الطيب
ص١٤٦