( جواب )
اما مفسرين عامه كه به كلى اين اخبار را منكرند و صريحا ميگويند كه انبياء و ائمه علم به اين قضايا ندارند و تعجب اينست كه بعض خاصه هم متابعت آنها كرده اشكالى بر آنها نيست و بر طبق ظاهر همين آيه تفسير ميكنند و اما كسانى كه معتقد به اين اخبار هستند بلكه ميتوان گفت كه تواتر معنوى دارد جوابهايى دادهاند مثل اينكه روز قيامت از شدت دهشت آن روز علم آنها زائل مىشود يا آنكه بمقتضاى لوح محو و اثبات علم بخصوصيات ندارند يا اينكه اين از شئون علم بغيب است كه مختص به خدا است و تمام اين جوابها تسليم اشكال است .
و تحقيق در جواب اينست كه اين جمله از كمال ادب است در پيشگاه احديت كه ذات مقدس تو احاطه بجميع عوالم دارد و علم تو ذاتى است و ما هر چه بدانيم از افاضه تو است و نسبت علم ما با علم تو هيچ است در مقابل همه چيز و جهل است در مقابل علم ، تو از همه ما بهتر ميدانى و ما كيستيم كه در مقابل تو اظهار علم كنيم و بر تو چيزى پوشيده نيست كه ما كشف كنيم
إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ
و از شواهد مهم بر اين دعوى تعبير بعلام الغيوب با سه تأكيد : جمله اسميه ، ان مؤكده ، كلمه انت بعد از كلمه انك كه در مقابل همچه علمى ما كيستيم اظهار علم كنيم هذا ما عندنا و اللَّه العالم بحقائق الامور .
و در بعض اخبار در ذيل اين آيه تفسير شده به آنچه با اوصياء انبياء رفتار كردند و لكن ما مكرر گفتهايم كه اخبار وارده در تفسير آيات بيان مصداق اهم است منافى با عموم آيه ندارد .