در ادوار بعد از موسى كه مكرر ذكر شده خذلهم اللَّه .
[ سوره المائدة ( 5 ) : آيه 61 ]
وَ إِذا جاؤُكُمْ قالُوا آمَنَّا وَ قَدْ دَخَلُوا بِالْكُفْرِ وَ هُمْ قَدْ خَرَجُوا بِهِ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما كانُوا يَكْتُمُونَ ( 61 )
و زمانى كه آمدند نزد شما مسلمين گفتند ايمان آورديم و حال آنكه كافر بودند يعنى در حال دخول و خروج هر دو كافر بودند و حال آنكه خداوند داناتر است به آنچه كتمان ميكنند .
وَ إِذا جاؤُكُمْ
كلمه اذا اضافه بمدخول است كه جمله فعليه باشد بخلاف متى جاءك زيرا متى متضمن معناى جزاء است و مدخولش عامل در آن است و اذا چون اضافه است نميشود مضاف اليه عمل در مضاف نمايد و مجىء آنها تشرف خدمت حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم است .
قالُوا آمَنَّا
بلسانهم لا بقلوبهم كه اشد اقسام كفر نفاق است كه فى الدرك الاسفل من النار .
وَ قَدْ دَخَلُوا بِالْكُفْرِ
قد اگر بر ماضى داخل شود تقريب به حال مىشود و اگر بر مضارع داخل شود دلالت بر تقليل دارد يعنى دخول آنها با حال كفر بود كه حقيقة ايمان نداشتند
وَ هُمْ قَدْ خَرَجُوا بِهِ
و حال آنكه آنها در حال خروج از خدمت نبى ( ص ) هم كافر و با حال كفر خارج شدند كه فرمايشات نبى و آيات قرآن و معجزاتى كه از آن حضرت مشاهده كردند خردلى در آنها تأثيرى نگذاشت به همان حال باقى بودند .
وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما كانُوا يَكْتُمُونَ
اگر به اين اظهار ايمان بخواهند مسلمين را اغفال كنند خدا را نميشود اغفال كرد او بهتر از خود آنها از قلب آنها داناتر است كه حقايق را ميديدند و درك ميكردند ولى عناد و عصبيت و حب جاه و مال جلوگير