تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 207

مساهمون:

ص٢٠٧
از مهاجر و انصار ساكت بودند بعلاوه جماعتى از آنهايى كه بيعت كردند از روى جبر و عنف بود و با اين وضع چگونه دعوى اجماع ميكنيد و اگر بگويى كه شما شيعه مىگوييد ( ارتد بعد رسول اللَّه الا اربعة او خمس ) جواب ارتداد آنها براى كوتاهى از نصرت على بود نه براى همراهى با ابى بكر . و ثانيا حجيت اجماع براى كشف از رأى معصوم است يا بدخول امام يا بقاعده لطف يا از طريق حدث قطعى و هيچكدام در مورد ابى بكر نبوده . و ثالثا ابى بكر و عمر و اتباع آنها مشمول صدر آيه شريفه هستند
وَ مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدى
زيرا در غدير خم بنحو تواتر بين فريقين پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم على عليه السّلام را نصب فرمود و اينها مخالفت كردند و همچنين در مرض موت كه قلم و دوات خواست كه بنويسد چيزى را كه هرگز گمراه نشوند نگذاردند و عمر گفت دعوا الرجل فانه يهجر و بسيار از موارد ديگر ، تخلف از جيش اسامه ، فرار از زحف و غير اينها . و رابعا - جمله
وَ يَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ
عطف بجمله و من يشاقق است كه مقيد بجمله
مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدى
است باقتضاى عاطف و معطوف و تبين له الهدى در مورد اول الكلام است بلكه تبين غى واضح و روشن است . و خامسا مراد از المؤمنين اگر جميع مؤمنين است همچه مصداقى در مورد اختلافات تحقق پذير نيست و اگر بعض مؤمنين است در موضوع على و عايشه در جنگ جمل و على عليه السّلام و معويه در صفين و حسين عليه السّلام و يزيد در كربلا كدام يك غير سبيل مؤمنين را متابعت كردند . و تحقيق كلام اينست كه سبيل مؤمنين بعد از تبين هدى واجب است متابعت كردن و متابعت غير اينها مورد
نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى
است كه هر كس مخالفت كرد با آنكه متابعت كرده محشور خواهد شد ( حشر محبان على با على حشر محبان