ده عقل نافى بيش از آن نيست .
و بسيارى گويند : گرچه عقول ذاتا مجرّدند و جسم نيستند ، امّا ممكن است به صورت جسمانى ، مانند انسان يا صورت ديگر ، متمثّل شوند ، چونانكه جبرئيل براى حضرت مريم ، لقوله :
فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا
« 1 » . و براى حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله به صورتهاى مختلف متمّثل مىشد ، چونانكه انسان هم حقيقتا جسم نيست و تعلّق به جسم گرفته است . « 2 »
مؤلف : ابن شهاب روايت كند از رسول صلّى اللّه عليه و آله كه او گفت : يك روز جبرئيل را گفتم كه مرا مىبايد تا تو را بينم ، جبرئيل پرها افراخت . رسول صلّى اللّه عليه و آله در او نگريد ، از هوش برفت . چون به هوش آمد ، جبرئيل ايستاده بود . يك دست بر سينه نهاده و يك دست بر كتف رسول صلّى اللّه عليه و آله . گفت : سبحان اللّه ! نپنداشتم كه خداى به اين شكل و عظمت خلقى آفريده . جبرئيل گفت : اگر تو اسرافيل را بينى و او را دوازده پر است ، يك بر مشرق دارد و يك بر مغرب و عرش بر دوش نهاده است ، و اوقاتى متضايل و حقير شود عظمت خداى را تا به مانند صعوه گردد - و آن مرغى باشد به شكل گنجشكى - .
علّامه شعرانى : كوچك شدن در مقابل عظمت پروردگار ، كوچكى معنوى و روحى است و چون به صورت جسمانى متمثّل شود و خواهيم بزرگى خداوند را نسبت به او بيان كنيم ، تشبيه به گنجشك يا حيوانى كوچكتر از آن مناسب باشد . « 3 »
مؤلف : در خبر آمده است كه رسول صلّى اللّه عليه و آله گفت : خداى را - جلّ جلاله - فرشتهاى است كه او را هزارهزار سر است ، و بر هر سرى هزارهزار روى است ، و بر هر رويى هزارهزار دهان است و بر هر دهانى هزارهزار زبان است ، به هر زبانى خداى را مىخواند به هزارهزار لغت .
علّامه شعرانى : اين اعداد كنايت از غير متناهى بودن است ؛ چون علوم و حالات و
هامش
( 1 ) . مريم ( 19 ) آيهء 17 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 424 .
( 3 ) . روح الجنان ، ج 9 ، ص 232 .