توجّهات نفوس قدسيّه و مجرّدات عقليّه غير متناهى است . « 1 »
. . . وَ ما يُمْسِكْ فَلا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ
. « 2 »
مؤلف : و آنچه بازگيرد از مردمان از آثار بخشش خود از وجه مصلحت ، پس هيچ فرستنده نيست مر آن را پس از بازگرفتن او .
علّامه شعرانى : خداوند تعالى آنچه مشيّتش بدان تعلّق گيرد ، خواه به اسباب ظاهرى و مادّى اجرا فرمايد ، مانند صاعقه و زلزله و خشكسالى يا نعمت و فراوانى و باران ، يا به اسباب روحانى و باطنى ، مانند دعاى انبيا و همّت اوليا ، هيچ نيرويى در مقابل او نيست تا مانع مشيّتش شود ؛ زيرا هر مخلوقى در مقابل قدرت نامتناهى او عاجز است .
و اگر گويى : انسان به علم و صنعت بر قواى طبيعى فايق آمده ، مثلا از شيوع امراض ساريه ، مانند و با و طاعون و آبله ، احتراز مىجويد با آنكه اينها در قديم از بلاهاى آسمانى بود و امثال آن بسيار ، گوييم : مقابله با اين امور همه به مشيّت و نيروى الهى است ؛ زيراكه قوّهء دافعه موادّ اين امراض را هم خداوند در بدن آفريده است كه چون واكسن آن را در بدن تزريق كنند ، خود طبيعت آماده دفاع مىشود به امر الهى و اگر نه اقتضاى طبيعى بود ، كسى قدرت بر آن نداشت . « 3 »
فَلا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ
. « 4 »
مؤلف : اكابر فرمودهاند كه : يكى از مكايد و حيل ابليس تسويف است در توبه .
علّامه شعرانى : اگر گويى : زندگانى دنيا چگونه انسان را فريب مىدهد و از آخرت
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . فاطر ( 35 ) آيهء 2 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 427 .
( 4 ) . فاطر ( 35 ) آيهء 5 .