سورهء مبارك غاشيه
لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ
. « 1 »
مؤلف : نيستى تو بر ايشان متسلّط تا اجبار كنى ايشان را به ايمان .
علّامه شعرانى : خداوند انسان را مختار آفريد تا خود اختيار نيك يا بد كند و در اين ، مصلحتهاست . و اجبار هرچند بر امر نيك باشد ، اختيار از آن بهتر است . و جبّاران اين سخن را نمىپذيرند ، پيوسته مردم را به ارعاب و تهديد به كارهايى موافق ارادهء خويش وادار مىكنند .
و گاه باشد كه جبّارى خود را مصلح و دلسوز مردم داند و بهانه آورد كه آنها را به مصالح آنها اجبار مىكند . و جواب آن است كه هيچ مصلحتى بالاتر از دين خدا نيست و خدا آنها را مجبور نكرد . و مصلحت هرچند عظيم باشد ، اختيار داشتن مردم از آن عظيمتر است و اگر تمام نعمتهاى جهان را براى انسان فراهم آورند و او را در زندان كنند ، چون بر خلاف طبع اوست ، بر او دشوار باشد . « 2 »
هامش
( 1 ) . غاشيه ( 88 ) آيهء 22 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 228 .