سورهء مبارك اعلى
وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى
. « 1 »
مؤلف : و آن خدايى كه تقدير كرد اجناس اشيا و انواع و اشخاص و مقادير و صفات و افعال و آجال و ارزاق آن را . يا مقدّر ساخت از براى هر حيوانى آنچه در صلاح آن است .
علّامه شعرانى : چنانكه پيش از اين گفتيم ، اندازهگيرى جوارح و اعضاى حيوان از رگ و پى و استخوان و غيره به اندازهء لازم چنان است كه بىاطّلاع بر تشريح منافع الاعضاء نيك فهميده نمىشود و اگر يك رگ از آنكه خدا آفريده است ، تنگتر شود يا گشادتر ، سبب حدوث امراض عظيم است . مثلا رگى كه صفرا را از مراره به روده مىآورد ، اگر تنگتر شود از آنكه خداوند به اندازه آفريده ، سبب يرقان و عوارض سخت مىشود . « 2 »
مؤلف : پس راه نمود او را ، پس شناسا ساخت به او وجه انتقاع او را به طريق الهامات و دلالات ، همچنانكه طفل را به پستان مادر راه نمود .
علّامه شعرانى : همچنين همهء حيوانات را در انتخاب غذا الهام كرد . مثلا معده و اعضاى هاضمهء حيوان علفخوار را مهيّا براى هضم گياه آفريده و آن حيوان طبعا
هامش
( 1 ) . اعلى ( 87 ) آيهء 3 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 216 .