سورهء مبارك الرحمن
الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ بِحُسْبانٍ
. « 1 »
مؤلف : در خبر است كه سعت آفتاب شش هزار و چهارصد فرسنگ است .
مرحوم شعرانى : اين خبر را به اسناد منقح نيافتم و بزرگى خورشيد بيش از اينهاست . « 2 »
مؤلف : گفتند : فراخناى آفتاب شش هزار و چهارصد فرسنگ است در مثل اين ، و فراخناى ماه هزار فرسنگ در هزار فرسنگ .
علّامه شعرانى : گويندهء اين كلام معلوم نيست و گفتهء او به نظر صحيح نمىآيد و آنچه يونانيان به تقريب حساب كرده بودند ، از هفده هزار فرسخ كمتر نبود ، و چون علماى هيئت در عهد اخير دقّت بيشتر كردند و آلات دقيقتر براى اختلاف منظر به كار بردند ، چنان يافتند كه قطر خورشيد اقلا سيزده برابر بيش از آن است كه يونانيان به تقريب مىگفتند و از صد و هشت برابر قطر زمين كمتر نيست . « 3 »
مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ * بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ
. « 4 »
مؤلف : رها كرد و روان ساخت دو دريا را يكى شيرين و خوشمزه و ديگرى شور
هامش
( 1 ) . الرحمن ( 55 ) آيهء 5 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 9 ، ص 117 .
( 3 ) . روح الجنان ، ج 10 ، ص 386 .
( 4 ) . الرحمن ( 55 ) آيات 19 و 20 .