به لشكريان بدهد ، چنانكه غلّه را ملك زارع قرار داد و او را مأمور كرد به اخراج زكات . « 1 »
وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً
. « 2 »
مؤلف : و به اين آيه تمسّك كردند آنان كه گفتند : ايمان زيادت و نقصان پذيرد و افعال جوارح از جملهء ايمان باشد .
علّامه شعرانى : اخباريّان شيعه غالبا اختيار اين قول كردهاند و ظاهرا مخالفت آنان با علما مخالفت لفظى است و نزاع در عبارت دارند نه در معنى ، و گرنه هيچ نشنيديم يكى از آنان از فسّاق براى نجاست كفر اجتناب كرده يا زن مزوّجهء مردى را به سبب فسق از او جدا كند يا دفن فسّاق را در قبرستان مسلمانان جايز نداند و نماز و غسل و كفن آنها را واجب نشمارد . فقط در اين خلاف كردهاند كه آيا آنها را مؤمن بگوييم يا نگوييم ؟ امّا در اينكه احكام ايمان براى آنها ثابت است ، هيچكسى از شيعه مخالف نيست . امّا زياده و نقصان ايمان كه در آيات و احاديث وارد است ، راجع به زيادت براهين و دلائل و مسائل مختلفهء توحيد و ساير اصول معارف است . « 3 »
مؤلف : دليل مىكند ظاهر آيه بر آنكه گناهكاران به گناه از آن نبشوند كه مؤمن باشند حقّا و آنان كه مقالت گفتند ، از معتزله و اصحاب اخبار گفتند : گناه كبيره . و بعضى گفتند : صغيره . و نيز ترك نوافل ايمان را نقصان و خلل كند . و اين قولى است ظاهر الفساد ؛ چه بر آن قاعده هيچ پيغمبر و امام و صدّيق و شهيد تمام ايمان نباشد .
نعوذ باللّه من هذه المقالات و تجويز هذه المحالات .
علّامه شعرانى : علّامه مجلسى در جلد 15 بحار الانوار نزديك پنجاه صفحه را بدين دو مطلب اختصاص داده است ، يكى آنكه اعمال جزء ايمان است و ديگر آنكه
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 5 ، ص 368 .
( 2 ) . انفال ( 8 ) آيهء 2 .
( 3 ) . روح الجنان ، ج 5 ، ص 369 .