فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ
. « 1 »
مؤلف : و الفاظ ايجاب سه است : 1 . أنكحتك ، 2 . زوّجتك ، 3 . متّعتك ؛ لقوله تعالى :
مرحوم شعرانى : و اگر گويى : مراد از استمتاع انقطاع است نه دائم ، گوييم : استمتاع اعم از هردو است و قيد انقطاع از ذكر اجل معلوم مىشود . و بدينجهت گويند : اگر ذكر اجل صيغهء متعه نكنند ، به دوام برمىگردد . و اگر خاصّ به منقطعه بود ، بايد بگويند : باطل است . و شايد مراد مقداد آن باشد كه اين سه لفظ فى الجمله در نكاح مجاز است ، هرچند لفظ سوم خاصّ به منقطعه است . « 2 »
فَجَعَلْناهُ فِي قَرارٍ مَكِينٍ
. « 3 »
مؤلف : حقّ سبحانه مىفرمايد كه ما نطفه را در رحم جاى داديم ، تا چهل روز آنجا سفيد نگاه داشتيم .
مرحوم شعرانى : چهل روز از قرآن فهميده نمىشود و در احاديث متواتر نيز وارد نشده و موافق تجربيّات اهل طبّ قديم و جديد صحيح نيست و حكم شرعى را نيز نمىتوان بر آن مبتنى ساخت . پس بايد آن را از تفسير آيه حذف كرد يا تأويل تا با معنى صحيح منطبق گردد ؛ چنانچه ما در حواشى وافى گفتهايم ( باب ديات ، صفحهء 111 ) . « 4 »
ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً
. « 5 »
مؤلف : اين خلق به معنى تقدير است و به معنى جعل و تصيير . گفت : آنگه آن نطفه
هامش
( 1 ) . نساء ( 4 ) آيهء 24 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 210 .
( 3 ) . مؤمنون ( 23 ) آيهء 13 .
( 4 ) . منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 212 .
( 5 ) . مؤمنون ( 23 ) آيهء 14 .