مراتب الإخفات أن لا يسمع نفسه و أعلى مراتب الجهر ما قدر عليه الإنسان و بينهما متوسّطات و الحكم ببطلان الظهر بالجهر أن أخرج جوهر الصوت قليلا بحيث لا يسمع إلّا من هو قريب منه جدّا ، بعيد جدّا ، بل الجهر أن يرفع صوته حتّى يسمعه أهل الدار و أهل المسجد و أمثال ذلك . « 1 »
مؤلف : محمّد بن جرير گفت : محتمل است كه نهى از جهر در نماز روز است و اخفات در نماز شب ؛ يعنى به روز اخفات و به شب به جهر و اين ، آن است كه طوائف بر اوست .
علّامه شعرانى : ابن جرير گويد : اجماع بر خلاف اوست . « 2 »
مؤلف : و اصحاب ما حدّ جهر بر آن نهادند كه ديگران بشنوند و حدّ اخفات آنكه او بشنود .
علّامه شعرانى : بعيد است آيهء قرآن را بر اين معنى حمل كردن ؛ زيرا كه ميان جهر و اخفات منزلتى است كه بايد به آن حدّ قرائت كرد و به اين تحديد هيچ واسطه ميان جهر و اخفات نيست . ديگر آنكه نماز شب و روز هردو را بايد بر حدّ وسط ميان جهر و اخفات خواند . و علماى ما گويند : نماز شب را به جهر و روز را به اخفات بايد خواند . پس جهر و اخفات در قرآن غير جهر و اخفات در تحديد فقهاست . « 3 »
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 6 ، ص 446 .
( 2 ) . روح الجنان ، ج 7 ، ص 294 .
( 3 ) . همان .