بگو اى محمد ! بياريذ حجت و برهان خوذ بر اشتراك شما ، بعد اقرار شما بتعداد خلق اين اشيا كه ياذ كرديم ،
إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ :
اگر مدعاء خوذ راست گويند .
قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ :
بگو اى محمد ! در آسمان و زمين ، كس غيب نمىدانذ ، الّا خذاي - تعالى .
و « غيب » ، آن بوذ كه در مستقبل افتذ . « 1 »
و گفتهاند : غيب قيامت است . « 2 »
و گفتهاند : [ 139 - پ ] : هرچه در علم خذاي - تعالى - وجودي دارذ ، و آن هنوز ظاهر نشذه است ، آن را « غيب » گويند . « 3 »
وَ ما يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ :
و نمىدانند كه برانگيزند ايشانرا و كى زنده گردانند .
و آن عايد است با
« مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
.
و گفتهاند : با كفار . « 4 »
و « من » در آيت موصولست ، و ما بعد آن صله است .
و گفتهاند : نكره است ، و ما بعدش صفت ؛ « 5 »
هامش
( 1 ) - مجمع 7 / 230 .
( 2 ) - كشاف 3 / 379 .
( 3 ) - كشاف 3 / 379 .
( 4 ) - بيضاوى 2 / 181 .
( 5 ) - تفسير فخر 24 / 211 .