اول : آنك اشارتست با :
أَوْ يُلْقى إِلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ تَكُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأْكُلُ مِنْها
چنانك در معنى
« جَعَلَ لَكَ خَيْراً مِنْ ذلِكَ »
بيان كرديم . « 1 »
قول دوم : اشارتست به آنچه كفار در آن باشند ، از شدايدى كه ايشانرا فرستاذه باشند . و گفتيم كه آن خير است . و در پيش فرستاذن كفار ، هيچ خيرى نبوذ و آن توبيخ اشارتست . « 2 »
و نظير آن ، قوله
« وَ أَحْسَنُ مَقِيلًا »
« 3 » است .
و « مقيل » ، مصدر و مكانرا بوذ . و مقيل ، قيلوله و مكان قيلوله بوذ . و « مقيل » ، بمعنى منزل نيز بوذ .
عرب گويذ : قلنا به مكان كذا ؛ اى : نزلنا ؛ يعنى : بفلان موضع فروآمذم . « 4 »
و بعضى مفسران گفتهاند : روز قيامت ، اهل عرصات قبل نصف النهار ، از حساب فارغ شوند : اهل بهشت در بهشت ، و اهل دوزخ در دوزخ قيلوله كنند . « 5 »
سوال : از رسول - صلى اللّه عليه و آله - روايت كردهاند كه در بهشت و دوزخ خواب نبود .
و « قيلوله » ، عبارتست از خواب نيمروز كردن .
جواب : مراد از « قيلوله » ، استكانت است و آن آرام گرفتن بوذ نصف النهار .
هامش
( 1 ) - ذيل آيهء 10 سورهء فرقان بيان گرديده است . ر . ك .
( 2 ) - براى آشنائى بيشتر اين اقوال بنگريد به : بيضاوى 2 / 136 ، مجمع 7 / 164 ، فخر رازى 24 / 57 ، تبيان 7 / 476 ، ابو الفتوح رازى 8 / 257 ، كنز الدقائق 9 / 375 .
( 3 ) - فرقان / 24 .
( 4 ) - كشف الاسرار 7 / 25 .
( 5 ) - همان مصدر ، قول ابن مسعود .