آحاد داخل بوذ . و چون چنين بوذ ، جايز بوذ كه ماية اضافت بسنين كنند .
و گفتهاند : سنين ، مشابهتى با نفر و قبيل دارذ . اضافت به آن كردن جايز بوذ ، چنانك گوييى : ماية نفر و ماية قبيل .
و گفتهاند : تلثماية را جاري مجرى ثلث كرده است و اضافت به جمع كرده . و آنانك منوّن ميخوانند ، به طريق بدل بوذ ، بدل كل از كل يا بدل اشتمال .
و گفتهاند : در آيت تقديمى هست ؛ اى : لبثوا فى كهفهم سنين ثلثماية .
قُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما لَبِثُوا :
بگو اى محمد ! خذاى - تعالى - داناتر است به قدر لبث ايشان در غار . پس آنكس كه تفسير
« وَ لَبِثُوا فِي كَهْفِهِمْ ثَلاثَ مِائَةٍ سِنِينَ وَ ازْدَادُوا تِسْعاً »
بكلام اهل كتاب مىكند ، استدلال اوب
قُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما لَبِثُوا
است . « 1 » و معنى آن بوذ كه : اهل كتاب [ عالم ] نيستند بلبث ايشان ، بلك علم لبث ايشان در حضرت خذا است .
و آنكس كه تفسير
« وَ لَبِثُوا فِي كَهْفِهِمْ ثَلاثَ مِائَةٍ سِنِينَ وَ ازْدَادُوا تِسْعاً »
اخبار خذاى - تعالى - مىنهذ ، تقديرش آن بوذ كه : « قل لمن جاءك و زعم انها اكثر او اقل : و الله اعلم بما لبثوا و قد اخبر بذلك » ؛ يعنى : بگو آن را كه نزد تو آيذ و گمان برد كه مكث اصحاب الكهف در غار بيشتر يا كمتر بوذ ، خذاى - عز و جل - داناتر است به قدر لبث ايشان ، و از آن خبر داذ . « 2 »
و گفتهاند :
« اللَّهُ أَعْلَمُ بِما لَبِثُوا »
، معنى آنست كه لبث ايشان در غار ، چندان بوذ كه لبث ايشان بعد از مرگ ايشان ، تا زمان محمد [ 102 - پ ] صلى الله عليه و آله . « 3 »
هامش
( 1 ) - كشف 5 / 679 ، مجمع 6 / 463 .
( 2 ) - لاهيجى 2 / 888 ، كشف 5 / 678 .
( 3 ) - كشف 5 / 678 .