كُلَّ ذِي ظُفُرٍ :
هرچه [ 55 - پ ] انگشتان گشاذه نبوذ ، چون اشتر و اشترمرغ و بط « 1 » و جز آن از سباع . و از مرغان ، هرچه به ناخن صيد كنذ ، داخل بوذ . « 2 »
و گفتهاند : از مرغان ، هرچه مخلبى « 3 » دارذ . و از دوابّ ، هرچه حافر ؛ يعنى : سمّ دارذ ، و آن را « طفر » گويند . و حافر را ظفر گويند ، اما مجاز بوذ . « 4 »
وَ مِنَ الْبَقَرِ وَ الْغَنَمِ حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُما :
و حرام كرديم بر جهوذان ، از گاو و گوسفند ، پيه ايشان .
و گفتهاند : هر پيه كه به گوشت و استخوان بياميخته بوذ . « 5 »
و گفتهاند : گرده پيه . « 6 »
إِلَّا ما حَمَلَتْ ظُهُورُهُما :
مراد پيه پهلو است ، و آنچه درآويخته بوذ از خارج پشت .
و گفتهاند : از داخل . « 7 »
هامش
( 1 ) - بط : مرغابى .
( 2 ) - تفسير طبرى 12 / 200 رقم 14092 - 14101 ، التبيان 4 / 329 ، مجمع البيان 2 / 379 ، رازى 5 / 82 .
( 3 ) - مخلب : چنگال .
( 4 ) - التبيان 4 / 329 - 330 ، مجمع البيان 2 / 379 . ( فرهنگ نفيسى / حفر ) .
( 5 ) - تفسير طبرى 12 / 201 رقم 14104 .
( 6 ) - گرده پيه : ميان دو شانه ، پائين گردن از پشت .
( 7 ) - التبيان 4 / 331 ، مجمع البيان 2 / 379 . آنچه در دو تفسير تبيان و مجمع در اين رابطه آمد ، در تفسير كلمهء « الحوايا » است كه گفتهاند : -