است سؤال كردند . و غير از اين ، محرمات هست كه ايشان از آن سؤال نكردند . و اين هم وجهى است نيكو . « 1 »
فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ ؛
يعنى : هركس كه گرسنگى بر وى غالب شوذ ، در معرضى كه هيچ نيابذ به قدر سد جوعت ، از محرمات تناول كند ، بطريق نفى كه افراط و تفريط نبوذ .
سعيد گويذ : « غير باغ » ، مراد آنست كه بر امام بيرون نيامده باشذ ؛ يعنى :
اين رخصت كسى را باشذ كه نه از « فئه باغيه » بوذ . « 2 »
« وَ لا عادٍ » ؛
يعنى : در معرضى كه به معصيت عوذ نكند . و اين رخصت ، وقتى بوذ كه خوف مرگ و عدم حلال باشذ .
وَ اللَّهُ غَفُورٌ : *
خذاى - تعالى - پوشندهء گناه است ، آن را كه محرمات تناول كند .
رَحِيمٌ :
مهربانست بر بندگان كه ايشانرا در شرف هلاك ، بأكل محرمات رخصة فرموذ .
وَ عَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا ؛
يعنى : بر جهوذان حرام گردانيذيم در زمان موسى - عليه السلم . و آن ايشانرا عقوبت بوذ .
هامش
( 1 ) - تبيان 4 / 303 ، صافى 1 / 554 ، كنز الدقائق 4 / 467 ، قرطبى 7 / 116 .
( 2 ) - تفسير طبرى 3 / 322 - 323 رقم 2479 - 2486 ، التبيان 2 / 86 ، مجمع البيان 1 / 257 ، رازى 5 / 81 .