بگو اى محمد ! هيچ معبودى و ياريدهندهء نخواهم گرفتن جز خذاي - تعالى . و اين آن وقت بوذ كه كافران قريش ، رسول را - صلى اللّه عليه و آله و سلم - بشرك و عبادة بتان دعوت مىكردند .
فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ :
خالق و ابتداكننده بآفرينش آسمان و زمين اوست .
و اصل « فطر » ، « شقّ » بوذ ؛ يعنى : شكافتن .
مفسران از عبد اللّه عباس نقل كردهاند كه من معنى « فطر » نمىدانستم . دو اعرابى متخاصم در چاهي نزد من آمذند . يكى از ايشان گفت :
« انا فطرتها » ؛ اى : انا ابتداتها ؛ يعنى : ابتدا بحفر چاه من كردم . آنگاه مرا معنى « فطر » معلوم شذ . « 1 »
وَ هُوَ يُطْعِمُ وَ لا يُطْعَمُ ؛
يعنى : او روزى همه دهذ و كس او را روزي ندهذ ، و همه را بخورانذ و نخورذ .
سوال : چرا طعام بذكر مخصوص فرموذ از چيزهاء ديگر ؟
جواب : زيرا كه خلق بطعام از چيزهاى ديگر محتاجتراند ، چنانك فرموذ :
« ما أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ وَ ما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ » ؛
« 2 »
يعنى : نمىخواهم از ايشان هيچ روزى ، و نمىخواهم كه مرا طعام دهند ؛
هامش
( 1 ) - تفسير طبرى 11 / 283 رقم 13111 ، تبيان 4 / 88 ، مجمع البيان 4 / 432 و 433 ، تفسير رازى 4 / 395 .
( 2 ) - ذاريات / 57 .