سوال : در آيت ، ساكن ذكر فرموذ . و تو بر ساكن ، متحرك تفسير مىكنى .
جواب : در لفظ ، « متحرك » مذكور نيست . اما از آن جهت ، سكون عامتر از حركتست ، حركت فروگذاشت . « 1 » [ 38 - ر ] و اصل در هرچيز سكونست . « 2 »
جوابى ديگر : زيرا كه حركت و سكون ضد يكديگراند ، بر يكى از ايشان التقى فرمود . و نيز سكون اكثر در [ شب ] « 3 » بوذ . چون ذكر روز فرموذ ، عقلا دانند كه حركت در ضمن آن بوذ . « 4 »
و گفتهاند كه : حركت در ضمن آنست . « 5 »
و گفتهاند : سكون بمعنى حلول است . « 6 » و معنى چنان بوذ كه او راست آنچه شب و روز بر آن مشتمل است ، از اجسام و اعراض .
وَ هُوَ السَّمِيعُ ؛
يعنى : خذاى - تعالى - شنوا است بهرچه مىگويند .
الْعَلِيمُ :
داناست بفعلهاء شما و كيفيت جزاء شما . « 7 »
قُلْ أَ غَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا :
هامش
( 1 ) - تبيان 4 / 87 ، مجمع البيان 4 / 431
( 2 ) - مجمع البيان 4 / 431
( 3 ) - اصل نسخه : درست .
( 4 ) - كشف الاسرار 3 / 308 ، مجمع البيان 4 / 431
( 5 ) - مجمع البيان 4 / 431 .
( 6 ) - مجمع البيان 4 / 431
( 7 ) - تفسير طبرى 11 / 281 - 282 .