بعداً قرض مىدهد از آن كس بگيرد ، ولى اگر به عنوان قرض نباشد بلكه كسى كه حواله سر او دادهاند آن را قبول كند به عنوان اينكه از حواله دهنده بگيرد اشكال ندارد .
مسأله 2302 - حواله دهنده و طلبكار بايد مقدار حواله و جنس آن را بدانند پس اگر مثلًا ده من گندم و ده تومان پول به يك نفر بدهكار باشد و به او بگويد يكى از دو طلب خود را از فلانى بگير و آن را معين نكند ، حواله درست نيست .
مسأله 2303 - اگر بدهى واقعاً معين باشد ولى بدهكار و طلبكار در موقع حواله دادن ، مقدار آن يا جنس آن را ندانند حواله صحيح است مثلًا اگر طلب كسى را در دفتر نوشته است و پيش از ديدن دفتر حواله بدهد و بعد دفتر را ببيند و به طلبكار مقدار طلبش را بگويد ، حواله صحيح مىباشد ولى بهتر است قبلًا مقدار آن را معين نمايد .
مسأله 2304 - طلبكار مىتواند حواله را قبول نكند ، اگر چه كسى كه به او حواله شده فقير نباشد و در پرداختن حواله هم كوتاهى ننمايد .
مسأله 2305 - اگر سر كسى حواله بدهد كه بدهكار نيست ، چنانچه او حواله را قبول كند پيش از پرداختن حواله مىتواند مقدار حواله را از حواله دهنده بگيرد چون حواله نقل ذمه به ذمه است پس اگر كسى كه حواله سر او دادهاند به شرط عوض قبول نمايد نمىتواند عوض آن را بگيرد . ولى اگر طلبكار طلب خود را به مقدار كمترى صلح كند ، كسى كه حواله را قبول كرده همان مقدار را مىتواند از حواله دهنده مطالبه نمايد ولى اگر از اجناسى كه در آنها ربا مىآيد نباشد زياده گرفتن اشكال ندارد و احتياط آن است كه همان مقدار كه داده بگيرد و از بقيه ذمه حواله دهنده را برى كند .
مسأله 2306 - بعد از آنكه حواله درست شد حواله دهنده و كسى كه به او حواله شده ، نمىتوانند حواله را به هم بزنند ، و هرگاه كسى كه به او حواله شده در موقع حواله فقير نباشد اگر چه بعداً فقير شود ، طلبكار هم نمىتواند حواله را به هم بزند و همچنين است اگر موقع حواله فقير باشد و طلبكار بداند فقير است ولى اگر نداند فقير است و بعد بفهمد اگر چه در آن وقت مالدار شده باشد طلبكار مىتواند حواله را به هم بزند و طلب خود را از حواله دهنده بگيرد ، و مراد از فقير در اينجا اين است كه بيش از آنچه در بدهكارى استثنا شده مثل خانه و آذوقه چيزى نداشته باشد .
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 416
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٤١٦