مسأله 2248 - در معامله مساقات لازم نيست صيغه بخوانند بلكه اگر صاحب درخت به قصد مساقات آن را واگذار كند و كسى كه طرف معامله است آن را به قصد مساقات بگيرد معامله تمام شده و صحيح است اگر چه مشغول كار نشده باشد .
مسأله 2249 - مالك و كسى كه تربيت درختها را به عهده مىگيرد بايد مكلف و عاقل باشند و كسى آنها را مجبور نكرده باشد و نيز بايد سفيه نباشند يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكنند و نيز بايد به سببى ممنوع از تصرف در مال خود نباشند .
مسأله 2250 - مدت مساقات بايد معلوم باشد و اگر اول آن را معين كنند و آخر آن را موقعى قرار دهند كه ميوه آن سال به دست مىآيد در صورتى كه موقع به دست آمدن ميوه به حسب عادت معلوم باشد صحيح است .
مسأله 2251 - بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل و مانند اينها باشد و اگر قرار بگذارند كه مثلًا صد من از ميوهها مال مالك و بقيه مال كسى باشد كه كار مىكند معامله باطل است .
مسأله 2252 - بايد قرار معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند و اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرار بگذارند ، پس اگر كارى مانند آبيارى كه براى تربيت درخت لازم است باقى مانده باشد معامله صحيح است ، و در صورتى كه كارهاى غير از آبيارى كه سبب زياد شدن ميوه شود داشته باشد خود مساقات اگر چه صادق نيست ولى ملاكش كه رشد درختان است هست و معامله اشكال دارد بلكه اظهر آن است كه صحيح نيست و اما در صورتى كه هيچ كار ديگرى جز چيدن ميوه و جمع كردن آن نداشته باشد اشكالى در بطلان معامله مساقات نيست و مىتوانند معامله ديگرى مثل اجاره و مصالحه روى آن انجام دهند تا به مقصود برسند .
مسأله 2253 - معامله مساقات در بوته خربزه و خيار و مانند اينها بنابر احتياط واجب صحيح نيست .
مسأله 2254 - درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند و به آبيارى احتياج ندارد ، اگر به كارهاى ديگر مثل بيل زدن و كود دادن محتاج باشد معامله مساقات
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 405
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٤٠٥