معده انسان هم اگر پر شد ، در موقع جوشيدن كيلوس شدن ، انبساط پيدا مىكند و فشار به ديواره معده وارد مىآورد ، در اين صورت يكى از سه عوارض سوء رخ مىدهد ؛ يا ديوار معده در اثر زيادى فشار غذا و گازهاى توليد شده متلاشى مىشود . يا آن كه آن را وسعت مىدهد ؛ چون ديوار معده حالت ارتجاعى دارد و در بعضى مواقع از حدود عادى كه « بيست و پنج سانتى متر در طول و ده سانتى متر در عرض است » بزرگ تر مىشود و عواقب خطرناكى را پشت سر دارد ، يا اين كه لااقل عمل گوارش ، مختل مىگردد و ترشحات خملهاى « 1 » ديواره داخلى معده از عهده انجام عمل كيلوس بر نمىآيد و سرانجام به دل درد شديد مبتلا مىگردد .
و اين نكته ناگفته نماند كه پيش از احساس سير شدن ، سلولهاى بدن چون غذاى مورد نياز به آنها نرسيده و در شرف هضم است ؛ طبيعت را تحريك به غذا مىنمايند و حال آن كه غذا وارد خون و تقسيم سلولها گرديد معلوم مىشود كه آن اشتها كاذب بوده و بايد مورد اعتنا واقع نشود .
2 . نكته دوم اشكالى كه به ظاهر روايت پيامبر اسلام ( ص ) درباره تقسيم معده وارد است به شرح زير است .
معده از دستگاه گوارش است و تنفس براى ارسال اكسيژن به خون است و اينها دو كارخانه جدا از هم و دو دستگاه خودكار مىباشند و با هم تماس و آشنايى ندارند و ميان اين دو يك ديوار فاصله است و دستگاه تنفس عبارت است از بينى و سوراخ بينى و مجراى تنفس و ريتين و حجاب حاجز « همان پردهاى كه دستگاه تنفس را از دستگاه گوارش جدا كرده و ديوار ضخيمى بين هر دو كشيده است » .
هامش
( 1 ) . خمل ، غده هاى ريزى است در ديواره داخلى معده هفت ميليون شماره آن ها و عصير معدى كه باعث هضم كيلوسى معده است ، ترشح مىنمايند . ( مكتب اسلام ؛ سال سوم ، شماره 7 ) در ديوار داخلى روده هاى باريك كه هشت متر طول دارند در هر سانتى متر مربع از آن 2500 خمل دارد و از آن ها هم ترشح مىشود .