داشته باشد و بهداشت انسانى را به خطر بياندازد ؛ حرام شده است و همچنين غسل و وضوء تبديل به تيمم مىگردد و
« لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ » « 1 »
تأييد اين گفتار است .
در طب قديم ، بهداشت را ، كه يك مسئله مهم پزشكى است ، « حفظ سلامتى و چگونگى درمان » « 2 » تعبير مىكردند و در فرهنگ امروز آن را پيشگيرى از درمان تعبير مىكنند و اين عبارت ضرب المثل پزشكى است « پيشگيرى از بيمارى ، بهتر از بيمار شدن و درمان كردن است » .
بايد بدن را در برابر حملات نابهنگام عوامل بيماريها چنان مجهز و قوى كرد كه آسيبى متوجه بدن نشود و انسان ، دشمنى خونخوارتر و مهمتر از ميكروبهاى زيانبار ندارد . وقتى به آمار تلفات بيمارىهاى عفونى و ميكروبى « وباء ، طاعون ، تيفوس ، سل ، گريپ ، آنفولانزا و . . . » خصوصاً در زمانهاى گذشته ، پيش از اكتشافات پاستور ، مراجعه كنيم ، مىبينم : آمار آن بر آمار تلفات جنگهاى جهانى زيادتر است .
از مطالب فوق روشن شد كه ضرورت دارد از دروازههاى بدن « چشم ، گوش ، دهان ، بينى ، عورتين » از هجوم دشمن محافظت نمائيم . يعنى ، عدم ورود ميكروبها به اين مواضع و دورى از استعمال آب كثيف براى شستن صورت و بدن ، حتى شستن عورت و محل مدفوع به آب آلوده و كثيف كه مبادا از اين دروازهها ، لشكر ميكروب وارد مملكت بدن ما شوند و سنگرهاى سربازان مدافع كشور بدن را تصرف و سلامتى ما را مختل نمايند و از اين بيان فلسفه وجوب استعمال آب پاكيزه براى غسل و وضوء و استنشاق و مضمضه روشن مىشود . و همچنين اسرار كراهت زناشويى با عورت آلوده و نيز حرمت نزديكى يا كراهت آن با همسر پس از اتمام حيض پيش از شستن ظاهر فرج ، كه مبادا ميكروبها در خون
هامش
( 1 ) . نور / 61 .
( 2 ) . تعبير آن « حفظ الصحة و تدبير الاصحاء » است .