و حقايق و اخلاق وتأثيرات معنوى ديگرى است كه در كلمات دانشمند مزبور از آنها خبر و اثرى نيست ، و ما به بعضى از نتايج سودمند و اثرات معجزه آساى نيايش اشاراتى مىكنيم :
نيايش يا كارخانهى آدم سازى
نيايش كه عبارت است از دعا و مناجات و ذكر و نماز و قرائت قرآن و تضرّع و استغفار به درگاه با عظمت الهى ، چنان تأثير عميقى بر روح نيايشگر مىگذارد كه به تدريج او را از حضيض خاك به اوج افلاك ، و از حطّهى ناسوت بذروهى لاهوت ، و از عالم حيوانيت به اعلى مدارج انسانيت ، بلكه ملكوتيت مىرساند و به تعالى و كمال مىكشاند .
همچون آهنى كه مجاور آتش قرار گيرد و لحظه به لحظه سردى و كدورت ذاتى او گرفته مىشود و حرارت و نورانيت اكتساب مىكند تا اينكه مثل خود آتش سوزنده و روشن مىگردد ؛ و همچون سنگهايى كه مانع نور و حرارت بود ولى به واسطهى تلطيف ، شيشه و ذرّهبين شده ، از منبع نور و حرارت خورشيد استفاده كرده ، نور و حرارت را گرفته و به ماوراء خود تحويل مىدهد .
موسى ( ع ) در مناجات و نيايش خود عرض كرد : الهى ! تو به من نزديكى تا تو را آهسته بخوانم ، يا دورى كه بلند بخوانم ؟
خطاب رسيد : «
أنا جليس من ذكرنى
» من همنشين و نزديكم با هر كس كه با من نيايش و راز و نياز نمايد . « 1 »
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، باب اوّل از ابواب ذكر - تا آن جا كه خداوند مىفرمايد : اى موسى ! انّ ذكرى حسن على كلّ حال .