كانَ رَسُولُ اللَّهِ يُداعِبُ الرَّجُلَ يُريدُ انْ يَسُرَّهُ » « 1 »
گويند :
معاويه در مجلسى به عقيل گفت : مرحبا به كسى كه عمويش ابولهب است .
عقيل گفت : مرحبا به كسى كه عمهاش حمالة الحطب مىباشد . ( ام جميل زن ابولهب كه در سورهء تبّت ، حمالة الحطب ناميده شده است ، دختر حرب و عمهء معاويه است ) معاويه گفت : درباره ابولهب چه فكر مىكنى . عقيل پاسخ داد : در طرف چپ تو و در جهنم روى عمهات خوابيده است !
و به هرحال شوخى و مزاح جز خلقيات مؤمن شمرده شده است .
قال الصادق عليه السلام :
« ما مِنْ مُؤْمِنٍ الّا وفيه دُعابَةٌ » « 2 »
البته نبايد مزاح از حد خود بگذرد يا در غير موضع خود به كار رود كه در اين صورت موجب رواج كينه و زوال آبرو شده و ديگران را بر آدمى جرى مىنمايد و روى آنها را براى انتساب به بديها مىگشايد .
به رواياتى در اين زمينه توجه كنيد :
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« كَثْرَةُ الْمِزاحِ تَذْهَبُ بِماءِ الْوَجْهِ » « 3 »
قال على عليه السلام :
« ايَّاكُمْ وَ الْمِزاحَ فَانَّهُ يَجُرُّ السَّخيمَةَ وَ يُورِثُ الضَّغينَةَ وَ هُوَ السَّبُّ الْاصْغَرُ » « 4 »
هامش
( 1 ) - چنين نباشيد ، شوخى از خوش خلقى است و تو به آن وسيله برادرت را خوشحال مىسازى ، رسول خدا صلى الله عليه و آله با آدمى شوخى مىكرد و مىخواست او را شاد نمايد . ( اصول كافى - جلد 2 - صفحه 663 ) .
( 2 ) - مؤمنى نيست مگر اينكه در وى مزاح ديده مىشود . ( بحار الانوار - جلد 76 - صفحه 60 ) .
( 3 ) - شوخى زياد آبرو را مىبرد . ( وسايل الشيعه - جلد 8 - صفحه 482 ) .
( 4 ) - از شوخى بپرهيزيد كه موجب كينه و دشمنى مىشود و آن در واقع دشنام كوچك است . ( وسايل الشيعه - جلد 8 - صفحه 482 ) .