را آغاز نمود ابليس لعنةاللَّه تعالى عليه بود .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« كانَ ابْليسُ اوَّلَ مَنْ ناحَ ، و اوَّلَ مَنْ تَغَنّى ، وَ اوَّلَ مَنْ حَدا . لَمَّا اكَلَ ( آدَمُ ) مِنَ الشَّجَرَةِ تَغَنّى فَلَمَّا هَبَطَ حَدابه ، فَلَمَّا اسْتَقَرَّ عَلَى الْارْضِ ناحَ فَأَذْكَرَهُ ما فِى الْجَنَّةِ » « 1 »
لذا ترانهخوانى عملى شيطانى است و بديهى است گوش سپردن به آن نيز شيطانى مىباشد .
قال الباقر عليه السلام :
« مَنْ اصْغى الى ناطِقٍ فَقَدْ عَبَدَهُ ، فَانْ كانَ النَّاطِقُ يُؤدّى عَنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَدْ عَبَدَ اللَّهَ وَ انْ كانَ النَّاطِقُ يُؤَدّى عَنِ الشَّيْطانِ فَقَدْ عَبَدَ الشَّيْطانَ » « 2 »
غنا در ميان خلفاى بنىاميّه و بنىعباس رواج زيادى داشته است . در زمان خلافت معاويه خوانندگان مشهورى چون « ابن سيحان ، طويس ، ابن عايشه ، ذى الاصبع ، سائب » جذب دستگاه خلافت شده بودند .
وليد بن عقبه در عشق رباب در پى چهار ركعت نماز صبح و به عنوان تعقيبات نماز ، اشعار عشقى در مدح مجلس خويش با معشوقه مىسرود .
سفاح ، مهدى ، هارون عباسى و . . . در مجلس غنا مىنشستند و هر گاه صداى مغنيّه ( زن ترانه خوان ) بلند مىشد ، با كلماتى چون « احسنت » وى را تأئيد و تشويق مىنمودند .
هامش
( 1 ) - ابليس اولين ترانه خوان و نوحهگر و حداخوان بود ، وقتى آدم عليه السلام از درخت نهى شده خورد ترانه سر داد و وقتى به زمين هبوط كرد ، حدا خواند ( ترانهاى به صداى بلند و لحنى خاص كه براى شتران مىخوانند ) و چون در زمين قرار گرفت ، نعمتهاى بهشتى را متذكر مىگشت و نوحه مىنمود . ( مستدرك الوسايل - جلد 12 - صفحه 144 ) .
( 2 ) - كسى كه به گويندهاى گوش دهد خود را بندهء او ساخته است ، پس اگر گوينده از خداى عزّ و جلّ بگويد ، شنونده بندهء خدا گشته و اگر او از شيطان بگويد ، شنونده بندهء شيطان شده است . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 236 ) .