چون مرا بر دل علايق نيست زين رو غم ندارم * حبّ دنيا هم غم امروز و هم فرداى عقبى است
عمر سلطان و وزير و كدخدا كوته نگردد * جز براى آنكه دائم در غم شب يا كه فرداست
آوردهاند كه : چون اين واقعه را براى حاكم بيان كردند ، از منصب خويش استعفاء داد و صحّت و سلامتى خود را به حكومت و فرمانروائى نفروخت .
2 - چشم و همچشمى
البته چشم و همچشمى از مصاديق حبّ دنيا محسوب مىشود و تنها براى تاثير زياد آن در ايجاد غم و غصه ، جداگانه بيان شده است .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« مَنْ نَظَرَ الى ما فى ايْدِى النّاسِ ، طالَ حُزْنُهُ وَدامَ اسَفُهُ » « 1 »
3 - شهوت جنسى
علايق جنسى و شهوى در ايجاد غصّه موثرند ، و چهبسا يك نگاه به نامحرم حزنى طويل بدنبال داشته باشد ، چرا كه نگاه آغازى است كه پايان آن به دست ناظر نيست ، و لذا چهبسا چنين عشقى به وصال نينجامد ، و تنها ياد معشوق را در ذهن عاشق با چاقوى نمك آلود عشق حكّ نمايد .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« رُبَّ شَهْوَةِ ساعَةٍ تُورِثُ حُزْناً طَويلًا » « 2 »
4 - ناتوانى از اعمال قدرت
قدرت انسان بسيار ضعيف و محدود است و همواره توان اعمال غضب و خشم خود را ندارد . اين ناتوانى چهبسا موجب غم و اندوه شود .
هامش
( 1 ) - كسى كه به آنچه در دست ديگران است چشم بدوزد ، حزن و ناراحتى او زياد وتأسفش تداوم مىيابد . ( بحارالانوار - جلد 77 - صفحه 172 ) .
( 2 ) - چه بسا شهوت يك لحظه موجب حزنى طويل شود . ( بحارالانوار - جلد 77 - صفحه 82 ) .