يافت مىشود كه چنين بدن ابوالخير را از كثافات پيراسته مىكند ؟
وى در همين افكار بود كه سؤال از جوانمردى نمود و گفت : يا شيخ جوانمرد كيست ؟ من الفتى ؟ پاسخ شيخ رشتهء افكار او را گسست و باد غرور او را خوابانيد و او را به معصيت عيبجوئى آشنا نمود . منطق الطير اين واقعه را چنين به شعر درآورده است :
بوسعيد مهنه در حمام بود * قائمش افتاده مردى خام بود
شوخ شيخ آورد بر بازوى او * جمع كرد آن جمله پيش روى او
بعد از آن پرسيد از شيخ جهان * جوانمردى چه باشد در جهان
گفت عيب خلق پنهان كردنست * شوخ كس با وى ناوردنست
اين جوابى بود بر بالاى او * قائمش افتاد اندر پاى او
مقابله به مثل
عيبجوئى از هركسى و تحت هر شرايطى جز در مستثنياتى كه در ابواب امر به معروف و نهى از منكر بحث شده است ، مشروع نمىباشد و لذا عيبجويى ، در مقابل عيبجوئى نيز جايز نيست .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« انْ عَيَّرَكَ اخُوكَ الْمُسْلِمُ بِما يَعْلَمُ فيكَ فلاتُعَيِّرْهُ بِما تَعْلَمُ فيهِ يَكُونَ لَكَ اجْراً وعَلَيهِ اثْمٌ » « 1 »
حضرت به عربى باديه نشين ضمن بيان همين نكته و نهى از مقابله به مثل مىفرمايد :
« يَكُنْ وِبالُهُ عَلَيْهِ وَاجْرُهُ لَكَ » « 2 »
هامش
( 1 ) - اگر برادرت تو را عيبجوئى كرد و سرزنش نمود به آنچه كه در تو مىبيند ، تو او را به آنچه كه در وى مىدانى سرزنش مكن ، در اين صورت تو مأجور واو عاصى است . ( تنبيه الخواطر - صفحه 390 ) .
( 2 ) - وزر و و بال عمل بر او و پاداش آن براى تو است . ( تنبيه الخواطر - صفحه 89 ) .