عشق احساساتى
قال على عليه السلام :
« مَنْ عَشِقَ شَيئاً اعشى بَصَرَهُ وامْرَضَ قَلْبَهُ فَهُوَ يَنْظُرُ بِعيْنٍ غَيْرِ صَحيحَةٍ وَيَسْمَعُ بِاذُنٍ غَيْرِ سَميعَةٍ » « 1 »
قواى نفسانى انسان عبارتند از : شهوت ، غضب و عقل . سعادت انسان در اين است كه اين قوا متعادل شده و از حد تفريط و افراط آن خارج گردند .
« عبداللَّهبن سنان » مىگويد : از امام ششم پرسيدم : ملائك برترند يا بنىآدم ؟
حضرت فرمود ، اميرالمؤمنين على بن ابيطالب عليه السلام فرموده است :
« انَّ اللَّهَ رَكَّبَ فِى الْمَلائِكَةِ عَقْلًا بِلا شَهْوَةٍ وَرَكَّبَ فِى الْبَهائِمِ شَهْوَةً بِلا عَقْلٍ وَرَكَبَ فى بَنىآدَمَ كِلْتَيْهِما ، فَمَنْ غَلَبَ عَقْلُهُ شَهْوَتَهُ فَهُوَ خَيْرٌ مِنَ الْمَلائِكَةِ ، وَمَنْ غَلَبَ شَهْوَتُهُ عَقْلَهُ فَهُوَ شَرٌ مِنَ الْبَهائِمِ » « 2 »
كنترل اين قوا به وسيله عقل در زمانهاى كه غرايز مختلف انسان به حد اعلاى خود مىرسند ، يعنى دوران جوانى بسى دشوارتر است .
هامش
( 1 ) - ترجمه و آدرس اين روايت بهتفصيل خواهد آمد .
( 2 ) - خداوند متعال در ملائك ، عقل بدون شهوت خلق نموده و در حيوانات شهوت بدون عقل آفريده و در بنىآدم هر دو را آفريده است . پس كسى كه عقلش بر شهوتش چيره شود از ملائك برتر و آنكه شهوتش بر عقلش فائق آيد بدتر از حيوانات است . ( وسايل الشيعه - جلد 11 - صفحه 164 ) .