مىبيند و در يك قدمى جدا شدن از آنها تصور مىكند ، بدتر از اين لحظه ، وقتى است كه سر از قبر بر مىدارد ، و مظلومان را در مقام دادخواهى مشاهده مىكند ، انگشت حسرت به دندان مىگزد .
« وَ يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى يَدَيْهِ يَقُولُ يا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا »
« 1 »
2 - كاسته شدن حسنات
ماندگارى افعال نيكى كه انسان انجام مىدهد ، مشروط به اين است كه اعمال او امكان بقاء داشته باشند . شرط بقاء اين اعمال روح سالمى است كه بتواند به عمل نيك متزيّن شود و تا روح سالم نباشد ، فعل حسن به چيزى نقش نمىبندد .
سلامت روح نيز به پرهيز از گناه وابسته است و هر گناهى به اندازه خودش روح را كِدِر مىكند .
بر اين اساس و با توجه به صغرا و كبراى اين قياس منطقى ، معصيت موجب كدورت روح مىگردد و با كدورت روح حاصله از گناه ، حسنهاى باقى نمىماند .
روزى رسول خدا صلى الله عليه و آله ، ثواب گفتن برخى از اذكار چون « سبحان اللَّه - الحمدللَّه - لااله الّا اللَّه - اللَّه اكبر » را بيان مىفرمود كه هركس هر كدام را بگويد خداوند درختى در بهشت براى او غرس مىكند و . . . مردى از قريش برخاست و عرض كرد : پس درختان ما در بهشت زيادند . حضرت در پاسخ فرمود :
« نَعَمْ وَلكِنَّ ايّاكُمْ انْ تُرْسُلوا عَلَيْها نيراناً فتُحْرِقُوها « 2 »
بلى ظلم نيز به عنوان يكى از معاصى بزرگ ، همان آتشى است كه در از بين رفتن حسنات انسان نقش مهم دارد .
رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايند : روز قيامت بنده مىآيد در حالى كه حسناتش وى را
هامش
( 1 ) - ( فرقان - 27 ) بخاطر آور زمانى را كه ظالم از شدّت حسرت دست به دندان مىگيرد و مىگويد : اى كاش با رسول خدا راهى برمىگزيدم .
( 2 ) - بلى ، ولى بترسيد از آن كه آتشى بفرستيد و آنها را بسوزانيد . ( ثواب الاعمال - صفحه 32 ) .