قرآن كريم بعد از بيان داستان قوم لوط و هلاكت آنها مىفرمايد : اين وقايع براى كسانى كه با ديد عبرت بنگرند و فراست و كياست داشته باشند ، آيه و نشانه است .
« إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ »
« 1 »
امام باقر عليه السلام در تفسير كلمهء « متوسّمين » مىفرمايد ، آنها همان واقع بينان هستند .
« هُمُ الْمُتَفَرِّسينَ » « 2 »
مشخصه انسان از حيوان
« محمدبن الحسن صفّار » در كتاب « بصائر الدرجات » آورده است : ابوبصير مىگويد : در خدمت امام صادق عليه السلام به حجّ مشرّف شدم . در حال طواف عرض كردم : اى فرزند رسول خدا ! آيا خداوند تمام اين مردم را مىآمرزد ؟
حضرت فرمودند : اى ابوبصير ، اكثر آنچه كه مىبينى ميمونها و خوكها هستند ، عرض كردم : آنچه مىبينى به من نيز نشان بده ! حضرت كلماتى بر زبان آورد و سپس دستانش را بر چشمانم كشيد ، من آنها را كه به صورت خوك و ميمون بودند مشاهده كردم ، اين امر مرا به وحشت انداخت و به همين خاطر بار ديگر حضرت دستش رابر چشم من كشيد و من آنها را به همان شكل اول مشاهده نمودم . « 3 »
داستان ابوبصير و امام باقر عليه السلام ( ما اكثر الحجيج واعظم الضجيج ، فقال : ما اكثر الضجيج و اقلّ الحجيج ) نمونهاى ديگر از روايات در اين باب است . « 4 »
حديث شريف معراجيه كه مرحوم على بن ابراهيم قمى در تفسير خود ذيل آيهء معراج آورده است ، نيز جلوهء ملكوتى انسان را مىنماياند و بواطن اصناف مختلف
هامش
( 1 ) - ( حجر - 75 ) اينها نشانههائى است براى هوشياران .
( 2 ) - ( تفسير الميزان - جلد 12 - صفحهء 186 ) .
( 3 ) - ( بحار الانوار - جلد 47 - صفحه 79 ) .
( 4 ) - ر . ك : بحار الانوار - جلد 27 - صفحه 181 .