دو هوو
بنابرآنچه گفتهشد ، دنيائى كه منزل و مأوى شمرده شود و هدف غائى انسان گردد ، چنين دنيائى در مقابل آخرت قرار مىگيرد و طلب يكى ملازم دفع ديگرى ، و زندگى راحت در هر كدام مستلزم سختى در ديگرى است . و هركسى هر قدر از هر كدام نفع ببرد از ديگرى همان مقدار ضرر ديده است .
قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله :
« انَّ فى طَلَبِ الدُّنْيا اضْراراً بِالآخِرَةِ ، وَفى طَلَبِ الآخِرَةِ اضْراراً بِالدُّنْيا ، فَاضِرُّوا بالدُّنْيا فَانَّها احَقٌّ بِالاضْرارِ » « 1 »
حضرت امير عليه السلام در همين باره فرموده است :
« مَرارَةُ الدُّنْيا حَلاوَةُ الآخِرَةِ وَحَلاوَةُ الدُّنْيا مَرارَةُ الآخِرَةِ » « 2 »
« اغْنَى النّاسِ فى الآخِرَةِ افْقَرُهُمْ فِى الدُّنْيا ، اوْفَرُ النّاسُ حَظّاً مِنَ الآخِرَةِ اقَلُّهُمْ حَظّاً مِنَ الدُّنْيا » « 3 »
امام سجاد عليه السلام دنيا و آخرت را چون دو كفهء ترازو دانسته است .
« وَاللَّهِ ما الدُّنْيا وَالآخِرَةِ الّا كَكَفَّتَىِّ الْميزانِ » « 4 »
حضرت مسيح عليه السلام دنيا و آخرت را چون دو هوو فرض نموده است ، دو هوو كه دائما در حال نزاع هستند و هيچكدام ديگرى را تحمل نمىكنند . هر كدام آنها
هامش
( 1 ) - همانا در طلب دنيا ، ضرر رسانيدن به آخرت ؛ و در طلب آخرت ، ضرر رسانيدن به دنيا نهفته شده است ، پس به دنيا ضرر رسانيد كه سزاوار ضرر رسانيدن است . ( بحارالانوار - جلد 73 - صفحه 61 ) .
( 2 ) - تلخى دنيا ، شيرينى آخرت و شيرينى دنيا تلخى آخرت است . ( غررالحكم ) .
( 3 ) - ثروتمندترين انسانها در آخرت فقيرترين آنها در دنياست و هركسى كه بهرهاى بيشتر در آخرت دارد در دنيا از بهرهء كمترى برخوردار است . ( غررالحكم ) .
( 4 ) - به خدا سوگند ، نيست دنيا و آخرت مگر بمنزله دو كفهء ترازو . ( بحارالانوار - جلد 73 - صفحه 61 ) .