نكته سوم
سوگند به دو بخش كلى قابل تقسيم است .
گاهى سوگند به زمان حال يا گذشته و صدور و عدم صدور فعلى يا قولى در آن زمان تعلق دارد . چنين سوگندى ممكن است جايز و لازم بوده و نيز مىتواند مكروه و يا حرام باشد ، نوع حرام آن مشتمل بر خبر دروغ آميز است و قابل نهى شارع مقدس مىباشد .
گاهى سوگند به زمان آينده نظر دارد و بر لزوم انجام عمل يا سخنى در آينده تاكيد مىكند ، در اين نوع از قسم اگر ياد كنندهء سوگند ، نيّت انجام متعلق سوگند خود را داشته باشد و به انجام برساند ، سوگند وى جايز و مشروع مىباشد ولى اگر قصد انجام نداشته و يا انجام ندهد ، سوگند وى جايز نبوده و مستلزم پرداخت كفاره است .
از نظر ديگر نيز مىتوان سوگند را به دو بخش كلى تقسيم كرد . گاهى متعلق سوگند راست است ، چنين سوگندى به فراخور خود ممكن است واجب يا جايز و مكروه باشد .
و گاهى متعلق سوگند دروغ مىباشد ، اين نوع از سوگند هم ممكن است واجب و يا جايز باشد و در غير اين دو صورت حرام است .
البته بهجهت كثرت شاخههاى سوگند و اختلاط حكم برخى از آنها ، اين مبحث را تحت عناوين ديگرى پىگيرى خواهيم كرد .
مشروعيت سوگند
سوگند ياد كردن مشروع مىباشد و گاهى براى اثبات مطلبى مهم ، واجب نيز هست . قرآن كريم بارها سوگند خداى متعال را بيان فرموده است . سوگند به مواقع نجوم ، ديدنيها و ناديدنيها ، رب مشرقها و مغربها ، يوم القيمه ، نفس لوامه ، خُنَّس ،