نكته اول
مراد از سوگند در اين مباحث تنها قسم يادكردن به لفظ جلاله « اللَّه » مىباشد و البته اسمائى كه منحصراً وصف خدا مىباشند در همين دايره واقع مىشوند .
لذا سوگند به ساير اسماء مقدس و محترم از اسماء انبياء و اوصياء و اوليإ ، يا مصاحف الهى و يا سوگند به جان انسانها ، از جمله قسمهاى لغو و بىاعتبار بوده و گاهى مشروع نيز نمىباشند و بهر حال هيچ اثر تكليفى ندارند .
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در حديث طويل مناهى از سوگند به غير خدا نهى فرموده و آوردهاند :
« مَنْ حَلَفَ بغيرِ اللَّهِ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فى شَىءٍ » « 1 »
امام باقر عليه السلام در تبيين آيه شريفه :
« . . . لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ . . . »
« 2 » ، گامهاى شيطانى را به سوگند به نام غير خدا تفسير كرده و فرمودهاند :
« كُلُّ يَمينٍ به غير اللَّهِ فَهِىَ مِنْ خُطُواتِ الشَّيْطانِ » « 3 »
در تفسير آيهء شريفهء ذيل :
« . . . فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آباءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً . . . »
« 4 »
كه مى فرمايد : بالاتر و بيشتر از آنچه كه عرب جاهليت ياد پدران مى كرد ، شما خدا را به ياد داشته باشيد ؛ امام باقر عليه السلام مىفرمايند :
هامش
( 1 ) - كسى كه به غير نام خدا سوگند ياد كند ، خدا او را به حال خويش مىگذارد . ( وسايل الشيعه - جلد 16 - صفحه 191 ) .
( 2 ) - ( بقره - 168 ، و 208 ، انعام - 142 ، نور 21 ) از گامهاى شيطان پيروى نكنيد .
( 3 ) - هر سوگندى به غير نام خدا از قدمهاى شيطانى است . ( وسايل الشيعه - جلد 16 - صفحه 171 ) .
( 4 ) - ( بقره - 200 ) خداى را ياد كنيد همانطور كه در جاهليت پدرانتان را ياد ميكرديد و بلكه بيشتر .