قال على عليه السلام :
« ايَّاكَ وَ الْمَلَقَ فَانَّهُ لَيْسَ مِنْ خَلائِقِ الْايمانِ » « 1 »
و نيز مىفرمايد :
« لَيْسَ الْمَلَقُ مِنْ خُلْقِ الْانْبِياءِ » « 2 »
يك استثناء
قبل از پىگيرى بحث ، لازم به توضيح است كه اهميت علم و دانش و تعليم و تعلّم بدان حد است كه اگر يادگيرى منوط به چاپلوسى و تملّق از معلّم بوده و به غير آن راهى نباشد ، چنين عملى جايز است ، مشروط بر آنكه عواقب منفى تملّق در معلّم بوجود نيايد .
قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله :
« لَيْسَ مِنْ اخْلاقِ الْمُؤمِنِ الَّتمَلُّقُ وَ الَحَسدُ الّا فى طَلَبَ الْعِلْمِ » « 3 »
دلايل حرمت
تملّق و چاپلوسى پيامدهاى فاسدى به دنبال دارد و حرمت آن همانند بسيارى معاصى ديگر ، به خاطر تبعات زيانبار آنست . اينك به اهم عوامل و موجباتى كه باعث شده است ، اين رذيله اخلاقى تحريم شود ، توجه كنيد :
1 - سلب عزت مومن
عزّت فقط از آن خداوند است و هركس به او متوسل شود بهرهاى از عزّت خدادادى را خواهد داشت و لذا چشمداشت به غير او ذلّت محض است .
هامش
( 1 ) - از تملق بپرهيز كه آن از اخلاق مؤمن نيست . ( غرر الحكم ) .
( 2 ) - چاپلوسى از شيوهها و خُلقيات انبياء نبوده است . ( غرر الحكم ) .
( 3 ) - تملق و حسد خلق و خوى مؤمن نيست الّا در مورد طلب علم . ( مستدرك الوسايل - جلد 9 - صفحه 181 و كنز العمال - 29364 ) .