چاپلوسى
« لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِما أَتَوْا وَ يُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِما لَمْ يَفْعَلُوا فَلا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفازَةٍ مِنَ الْعَذابِ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ » .
« 1 »
تمجيد و تقديس ديگران بهواسطه افعال و خلقيات نيكشان لازمهء اخلاق اسلامى و نوعى شكرگزارى از آفريدههاى خداوند است .
قال على عليه السلام :
« رُبَّما اسْتَحْلَى النَّاسُ الثَّناءَ بَعْدَ الْبَلاءِ » « 2 »
اين احترامها هر چند بر تواضع آدمى مىافزايد ولى نبايد از حد خود بگذرد و تملّق نام گيرد .
قال على عليه السلام :
« اذا مَدَحْتَ فَاخْتَصِرْ » « 3 »
كما اينكه اگر شخصى را بهواسطه عمل ناشايست يا سخن ناپسند مورد مذمت
هامش
( 1 ) - ( آل عمران - 188 ) خيال نكن كسانى كه از اعمال زشت خود خوشحال مىشوند و دوست دارند در برابر كار نيك انجام ناگرفته ستايش شوند ، از عذاب الهى معاف هستند ، بلكه براى آنان عذابى دردناك هست .
( 2 ) - چه بسا مردم ستايش كسى را بخاطر تلاشها و زحمتهايش شايسته مىدانند . ( نهج البلاغه - خطبه 207 به ترتيب فيض و 216 به ترتيب صبحى ) .
( 3 ) - اگر مدح كردى ، سخن كوتاه كن . ( غرر الحكم ) .