مىگيرد ولى اگر با اوامر و نواهى تشريعى مخالفت كند ( معصيت نمايد ) ، خود را در برابر حركت هدايت تكوينى قرار داده است ، بنابراين او در مسير هدايت راكد مىماند و حتى اگر معصيت وى قوى باشد سير قهقرائى مىيابد . ولى به محض اينكه از مخالفت و معصيت دست بردارد باز همان هدايت عامه او را به پيش خواهد برد و به سعادت خواهد رساند . رحمت الهى اقتضاء مىكند اگر كسى اوامر و نواهى تشريعى را لحاظ نكرد و راه شقاوت را جستجو نمود و يا حتى آنكس كه به راه سعادت مىرود ، خداى متعال براى باز داشتن از مسير شقاوت و يا براى ترقى در راه سعادت ، حوادثى را بيافريند ( چارهجوئى نمايد ) تا بلكه شقى را از خواب غفلت بيدار كرده و سعيد نيز متوجهتر كند .
« . . . فَلِلَّهِ الْمَكْرُ جَمِيعاً . . . »
« 1 »
بر همين اساس ، تمام بلاها از سيل و زلزله و صاعقه گرفته تا امراض و مظالم و مشكلات ديگر ، همگى مكر خداوند است براى باز داشتن شقى از شقاوت و كاملتر شدن سعيد در سعادت .
و در واقع همهء اينها امتحان و ابتلاء هستند تا آدمى جايگاه خود را در مسير هدايت تكوينى بشناسد .
تا اگر راكد گشته و به عقب باز مىگردد ، متوجه شود و باز سير صعودى خود را بيابد و اگر پيش مىتازد ، سرعت گيرد .
اين بيان ، مفهوم حديث ذيل را روشن مىسازد .
شخصى از حضرت امير عليه السلام پرسيد : اكبرالكبائر كدامند ؟ آن حضرت فرمود :
« الْامْنُ مِنْ مَكْرِ اللَّهِ وَ الْا ياسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ وَ الْقُنُوطُ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ » « 2 »
هامش
( 1 ) - ( رعد - 42 ) ولى تمام طرحها و نقشهها از آن خداست .
( 2 ) - ايمنى از مكر و نا اميدى از او و قنوط از رحمتش . ( كنزالعمال - 4325 ) .