او هستند و فرقى ميان صحابه و ديگران نيست ؛ بلكه همگى مكلف به تكاليف شرعى بوده و مأمور به پيروى از كتاب و سنت هستند . »
بسيارى از فقها نيز همين نظريه را مطرح كردهاند . « 1 »
پيشينهى نماز تراويح
اكنون به پيشينهى اين نماز بپردازيم كه آيا اثرى از اين عبادت در زمان پيامبر وجود داشته يا خير ؟
نماز تراويح ، هيچ اثرى در قرآن كريم ندارد ؛ و هيچكس براى اثبات حجيت آن به قرآن استناد نجسته است . اين نماز ، به جماعت در زمان رسول خدا نيز اقامه نشده است . در زمان خلافت ابو بكر همچنين نمازى به جماعت وجود نداشته است ؛ نخستين بار اين نماز در سال چهاردهم هجرى در زمان عمر بن خطاب راه افتاده است .
وى در ماه رمضان ، شبى به مسجد آمد ؛ مردم را ديد كه برخى در حال ركوع بودند ، برخى سجده و جمعى ايستاده ؛ عدهاى در حال قرائت بودند و برخى تكبيرة الاحرام مىگفتند و . . . وى تصميم گرفت كه اين وضعيت را اصلاح كند ؛ لذا دستور داد كه اول شب ، همهى نمازهاى مستحب را به جماعت بخوانند . عمر در « مدينه » ، امامى به همين خاطر منصوب نمود و اين دستور العمل را به ديگر سرزمينهاى اسلامى ابلاغ كرد . « 2 »
ابن شحنه در « تاريخ » خود آورده است : عمر نخستين نهىكننده بود از خريد و فروش كنيزانى كه مادر شده بودند ؛ و نيز نخستين كسى بود كه به چهار تكبير در نماز
هامش
( 1 ) - المجموع ، ج 9 ، ص 302 ؛ تفسير قرطبى ، ج 18 ، ص 107 ؛ احكام القرآن ابن عربى ، ج 4 ، ص 253 ؛ سبل الاسلام كحلانى ، ج 4 ، ص 38 .
( 2 ) - ر . ك : صحيح بخارى ، ج 2 ، ص 251 ؛ فتح البارى ، ج 4 ، ص 218 .