آيات بهطور مساوى باشد ؟
دليل چهارم
از ابو هريره روايتى است كه سورهى كوثر ، سه آيه است و سورهى ملك ، سى آيه است ؛ اين شمارش به فرض اين است كه بسمله جزء اين دو سوره نباشد . « 1 »
تأمل در اين شبهه نيز قابل انكار نيست ؛ چون اولا : اين روايت معارض بسيارى دارد كه خواهد آمد . ثانيا : مراد ابو هريره بيان آيات مختص هر سوره است ؛ بسمله چون در همهى سورهها مشترك است ، ممكن است ، در شمارش آيات به شماره نيايد . و يا چنان كه بسيارى از محققان و از جمله فخر رازى گفتهاند با آيهى اول يكى حساب شود . « 2 »
دليل پنجم
بسم اللّه سرفصل سورههاست و اصحاب با بسمله ابتدا و انتهاى سورهها را تشخيص مىدادند . سعيد بن جبير مىگويد : اصحاب انتهاى سوره را درك نمىكردند مگر زمانى كه بسمله سوره بعد نازل مىشد . « 3 »
اين شبهه ، بيشتر قرآن بودن بسمله را بيان مىكند ؛ زيرا در متن تمامى رواياتى كه اين نكته آمده است ، واژهى انزلت بسم اللّه الرّحمن الرّحيم ، وارد شده و اين دلالت بر قرآنى بودن بسمله اشاره دارد . آرى ، اصحاب از اين آيهى قرآنى ، مىفهميدند كه سورهى قبل به اتمام رسيده است و سورهى جديد آغاز شده است .
دلايل جزء بودن بسمله
بسمله به نظر بسيارى از برجستگان از صحابه و تابعان پيامبر خدا جزء هر سوره
هامش
( 1 ) - تفسير كبير ، ج 1 ، ص 203 .
( 2 ) - تفسير كبير ، ج 1 ، ص 203 .
( 3 ) - المستدرك على الصحيحين ، ج 1 ، ص 232 ؛ سنن الكبرى بيهقى ، ج 2 ، ص 43 .