ولى بنابر مفعول بودن ، در محل نصب است ؛ و لذا معطوف مىتواند به محل او عطف شود و اعراب محل آن را بگيرد ؛ در اين صورت معنى آيه اين است كه مسح پا چون مسح سر لازم است .
وجه قوى
در بحث عطف از مباحث نحو ، همهى نحويين بر اين باورند تا امكان عطف به قريب وجود دارد ، بايد به آن عطف نمود و از عطف به بعيد پرهيز كرد . در اينجا معطوف عليه قريب ، برئوسكم است .
افزون بر اين ، آيه از و امسحوا برؤسكم و أرجلكم الى الكعبين ، جملهاى مستقل است و عطف يكى از واژههاى اين جمله به جمله قبل ، اولى نيست ؛ بلكه اولويت با عطف به واژهاى در همين جمله است .
فخر رازى پس از بررسى نحوى آيه مىگويد : چه ارجلكم را به نصب و چه به جر بخوانيم ، معنى آيه اين است كه مسح پا لازم است و وجوب شستن پا تنها برپايه يك نظريه نحوى است و آن نظريه هم باطل است . البته ايشان مىافزايد كه هرچند آيه وجوب مسح پا را بيان مىكند ، ولى شستن آن از روايات استفاده مىشود . « 1 »
ابن حزم نيز مىگويد : قرآن به مسح نازل شده چه لام مجرور خوانده شود يا منصوب . ان القرآن نزل بالمسح سواء قرأ بخفض اللام او فتحها .
وى نيز مىافزايد : « بسيارى از پيشينيان چون على ، ابن عباس ، حسن ، عكرمه ، شعبى و جماعت ديگرى ، همه قائل به مسح هستند ، طبرى هم مسح را پذيرفته است . » « 2 »
پس از مشخص شدن اينكه مقتضاى آيه ، مسح پا است ، به برخى روايات وارد شده در منابع اهل سنت توجه كنيد :
هامش
( 1 ) - ر . ك : تفسير كبير ، ج 11 ، ص 161 .
( 2 ) - المحلى ، ج 2 ، ص 56 .