مؤلف « المنار » نيز آورده است : « كه شستن پا طهارت بيشترى دارد و طهارت مبالغه در نظافت است . » « 1 »
بررسى آيهى وضو
پيش از بررسى دلايل ، لازم است نگاهى به آيهى وضو داشته باشيم .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ . .
. « 2 »
« اى مؤمنان ! هنگامى كه به نماز مىايستيد ، صورت و دستها را تا آرنج بشوييد و سر و پاها را تا برآمدگى پا مسح كنيد . »
آيه ، حكم وضو را بيان مىكند . در وضو لازم است صورت و دو دست شسته شود و سر مسح شود ؛ ولى آيا مسح پا درست است يا شستن آن ؟
قرآن به روشنى مسح سر را مطرح كرده است و از ب در برؤسكم ، مسح بخشى از سر دانسته مىشود . اما در مسح پا بايد گفت : واژهى ارجلكم هم به رفع و هم به نصب ، خوانده شده است . نافع ، ابن عامر و عاصم مطابق روايتى كه حفص از آنان دارد ، به نصب خوانده است . ابن كثير ، حمزه بن عمرو و عاصم ، مطابق روايتى كه ابو بكر از آنان دارد ، به جر خوانده است .
اگر به جر خوانده شود ، ارجل عطف بر برؤسكم است و مطابق اين قرائت ، مسح پا چون مسح سر لازم مىشود .
ولى اگر به نصب خوانده شود ، دو حالت مىتوان تصور كرد كه عبارت است از :
1 - عطف ارجلكم بر ايديكم ، در اين صورت شستن پا لازم مىشود .
2 - عطف ارجلكم بر محل برئوسكم ، چون هرچند رئوسكم با « ب » مجرور شده ،
هامش
( 1 ) - تفسير المنار ، ج 6 ، ص 230 .
( 2 ) - مايدة ، 6 .