بازخواست مديران
حاكم اسلامى در مقابل تمام توده ملّت مسؤل است و هرگونه انحرافى كه از ناحيه وى و يا قوانين حكومتى و يا سوء مديريت او ناشى شود و يا هر نوع ستمى به آحاد ملّت ولو بهوسيله كارگزاران سطوح پايينتر صورت پذيرد ، شخصاً مسئول آن خواهد بود و در قيامت از آن بازخواست مىشود .
امام عليه السلام به عثمان بن عفان آنگاه كه مشكلات براو چيره شد و مجاهدانى از سراسر بلاد براى رفع ستم او در مدينه جمع شده بودند ، توصيه كرد كه بنىاميه را از رأس امور مسلمين بردارد و به او فرمودند :
« . . . الا تَنْهى سُفَهاءُ بنى امَيَّة عَنْ اعْرَاضِ المسلمينَ وَابْشارِهِمْ وَامْوالِهِمْ ، وَاللَّهِ لَوْ ظَلَمَ عامِلٌ مِنْ عُمَّالِكَ حَيْثُ تَغْرِبُ الشّمْسُ لَكانُ اثْمُهُ مُشْتَرِكاً بَيْنَهُ وَبَيْنَكَ » . « 1 »
آيا نمىخواهى دست بنىاميه را از آبرو و جانها و اموال مسلمين كوتاه كنى ؟ به خدا سوگند اگر يكى از عمّال تو تا آنجا كه خورشيد غروب كند به مردم ستم نمايد ، گناه او مشترك بين تو و او خواهد بود .
حضرت امير عليه السلام در عهدنامه معروفش به مالك اشتر مىفرمايد در انتخاب كارگزاران و منشيان دقت كن ، افراد بردبار و حليم را بهكار گير ، كه اگر عيبى و نقصانى در منشيان پيدا شود و تو از آن عيب بىخبر باشى مؤاخذه خواهى شد و شخصاً مسئول آن خواهى بود .
هامش
( 1 ) - شرح حديدى ، ج 9 ، ص 15 .